کارشناسان انرژی هشدار میدهند که با توجه به تعطیلی بسیاری از پمپهای CNG به دلیل اقتصادی نبودن، این طرح نمیتواند تأثیر مؤثری بر کاهش مصرف بنزین داشته باشد. در واقع، کمبود گاز طبیعی، که از زمستان ۱۴۰۳ تشدید شده، عرضه CNG را محدود کرده و طرحهای تشویقی را به چالش کشیده است.
شکست طرحهای گذشته CNG و درسهای نادیده
طرح گازسوز کردن خودروها در ایران از دهه ۱۳۸۰ آغاز شد و هدف آن کاهش وابستگی به بنزین با عرضه CNG ارزانتر بود. در آن زمان، چند میلیون خودرو دوگانه سوز شدند، اما با افزایش قیمت گاز و کمبودهای فصلی، بسیاری از پمپها تعطیل شدند و به گفته کارشناسان تقریباً ۸۰ درصد جایگاههای CNG اکنون ورشکسته به شمار میروند. این شکست، که به دلیل عدم حمایت زیرساختی و اقتصادی رخ داد، نشان میدهد که طرحهای تشویقی بدون برنامه جامع نمیتوانند موفق باشند.
بحران دوگانه بنزین و گاز طبیعی
ایران با مصرف روزانه ۱۳۰ میلیون لیتر بنزین، ۲۰ درصد نیاز خود را وارد میکند و در این میان، بحران عرضه از تابستان ۱۴۰۴ تشدید شده است. همزمان، گاز طبیعی، که CNG از آن مشتق میشود، با کمبودهای فصلی و فشار بر شبکه توزیع مواجه است. طبق برآوردهای وزارت نفت، تولید گاز طبیعی در زمستان ۱۴۰۴ با ۱۵ درصد کمبود روبهرو خواهد بود، که این امر بدون شک عرضه CNG را محدود میکند.
در این شرایط، طرح رایگان گازسوز کردن خودروها، بدون تضمین عرضه پایدار CNG، ممکن است تنها در حد یک شعار و یا از سر باز کردن چالشهای بزرگ مانند افزایش عرضه حاملهای انرژی باشد.
در این بین دولت باید با تضمین عرضه CNG و برنامهریزی بلندمدت، از تکرار اشتباهات گذشته جلوگیری کند؛ در غیر این صورت این طرح به جای پایداری، به معضل جدیدی برای جایگاهداران و دارندگان خودروهای CNG سوز بدل خواهد شد.

